← Tetë shtyllat
Shtylla 1 · Kodi i ndërtimit të kështjellës
Kushtetuta
Pyetja
Cilat janë rregullat që nuk i ndryshon dot askush sipas qejfit, as themeluesi?
Kushtetuta është themeli mbi të cilin ngrihet gjithçka tjetër. Nuk thotë çfarë është e vërtetë për gegnishten. Thotë si e kërkojmë të vërtetën: me burim, me prova, hapur, dhe me të drejtën për t'u gabuar e për t'u korrigjuar.
Draft v0.1. E shkruar nga pesë parimet themeluese. Hyn në fuqi kur ta miratojë bordi; deri atëherë është propozim i hapur për komente.
Nenet
- QëllimiGEG dokumenton gegnishten ashtu siç flitet dhe siç është shkruar, duke filluar nga Mirdita. Mirdita e para, jo e vetmja: çdo krahinë, çdo zë dhe diaspora janë të mirëpritura. Qëllimi është të zbulojmë çfarë tregojnë provat, jo të provojmë një tezë të vendosur që më parë.
- HapjaMateriali, metoda dhe kodi janë të hapura. Kushdo mund t'i lexojë, t'i kontrollojë dhe t'i përdorë, me citim të burimit.
- Rregulli i burimitPa burim, pa vlerësim. Asnjë pretendim nuk merr status "i mbështetur" pa një burim të kontrolluar: autori, vepra, faqja, ose regjistrimi me vendin dhe kohën.
- Vëzhgimi nuk është interpretimAjo që tha folësi ruhet ashtu siç erdhi dhe nuk korrigjohet kurrë. Shpjegimi historik i saj është hipotezë, objekt më vete, që mund të ndryshojë.
- PërmbysjaÇdo hipotezë shkruan edhe çfarë do ta rrëzonte. Hipoteza e rrëzuar nuk fshihet: mbetet në arkiv me arsyet, që askush të mos e rizbulojë si të re.
- Mosmarrëveshja ruhetKur ka shpjegime që konkurrojnë, ato qëndrojnë krah për krah, secili me provat e veta. Kështjella nuk e mbyll debatin me forcë.
- Pavarësia shkencoreAsnjë person, institucion, parti a sponsor nuk vendos çfarë është e vërtetë. As themeluesi, as bordi. Statusi del nga provat, me arsye të shkruara.
- Pëlqimi dhe dinjitetiZëri i dikujt ruhet vetëm me pëlqimin e tij. Regjistrimet mbeten private derisa të shqyrtohen. Kontribuesi mund të kërkojë heqjen e kontributit të vet.
- HistoriaÇdo ndryshim ruhet me datë dhe arsye. Gabimi i ndrequr mbetet i dukshëm si "i korrigjuar". Asgjë nuk ndryshohet në heshtje.
- Ndryshimi i KushtetutësKushtetuta ndryshohet vetëm nga bordi, publikisht, me arsyen e shkruar, dhe versioni i vjetër ruhet. Pragun e votës e cakton bordi në mbledhjen e tij të parë. Themeluesi ruan që procedura të ndiqet, jo përmbajtjen e shkencës.
- MbijetesaProjekti ndërtohet që të jetojë pa themeluesin e tij: kodi, të dhënat dhe rregullat nuk varen nga një njeri i vetëm.
Pesë parimet nga dalin nenet
- Mblidh para se të përfundosh.
- Ruaj dëshminë origjinale.
- Ndaj vëzhgimin nga interpretimi.
- Lejo mosmarrëveshjen dhe përmbysjen.
- Mbaje infrastrukturën të hapur.
Ku jemi sot
- Rregulli i burimit zbatohet tashmë: dosjet e fjalëve tregojnë "Pa burim ende" kur nuk ka burim të kontrolluar.
- Regjistrimet e Kujtesës ruhen private dhe presin shqyrtimin.
- Çdo ndryshim në faqe ruhet në historinë e GitHub-it.
Çfarë vjen më pas
- Miratimi nga bordi i parë.
- Faqe komentesh për çdo nen, para miratimit.