← Të gjitha fjalët

nder

[ndɛɾ]

Koncepti: honour

ndernderiTosk: nder, nderi

Zërat e njerëzve

Ende pa regjistrime. Bëhuni i pari që e thoni këtë fjalë me zërin tuaj.

Shtoni zërin tuaj

Çfarë thonë studiuesit, thjesht

Lentja 2

E hapur

Hipotezë GEG: nder vjen nga „në derë”: në derë → ën derë → n'derë → nder. Nderi ishte fillimisht si e pret njeriu mikun te dera. Për: Buzuku (1555) shkruan ënderë, shkronjë për shkronjë ën + derë, dhe parafjalën në e shkruan po ashtu en / ende; fjala është femërore te Buzuku (ënderja), si dera.

Testi: Duhen shprehje të vjetra ku nderi lidhet ende me derën, shpinë ose pritjen e mikut (në këngë, në kanun, në të folme). Duhet parë edhe zanorja: a është e njëjtë e-ja e gjatë e ndēr (Matrënga 1592) me e-në e derë? Pa këto, hipoteza mbetet e hapur.

Lentja 1

E hapur

Imberciadori (2025): ndēr vjen nga një rrënjë e vjetër indoevropiane për „ballë, fytyrë” (*h₂ent-). Nderi është „fytyra”, si te „me faqe të bardhë”.

Testi: A japin rregullat e njohura të tingujve nga *h₂ent- pikërisht ndēr? A ka në shqip fjalë të tjera nga e njëjta rrënjë?

Lentja 2

E hapur

Meyer (1891): huazim nga latinishtja honorem.

Testi: A mund të shpjegohet kalimi honorem → ndēr me rregullat e huazimeve latine në shqip? Shumica e studiuesve të sotëm e shohin këtë rrugë si të vështirë.

Familja e fjalës: nderoj / nderue (to honour) · i nderuem (honoured) · falemnderit = falem me nder · Buzuku 1555: ëndēr, ënderë, ënderja · Budi 1618, Bogdani 1685: nder
Hap dosjen shkencoreKuvendo në gegnisht →