Qëndrimet dhe kundërshtimet lart janë përmbledhja e GEG. Poshtë, te „Nga ju”, shkruani ju.
← Rrahje mendimesh

Nga vjen fjala nder?

Buzuku (1555) shkruan ëndēr, ënderë, ënderja. Kjo hapi pyetjen nëse nderi ka lindur „në derë”.

Faqja e fjalës →
PleqniaE hapur

E hapur. Asnjë qëndrim nuk ka ende provë vendimtare. Shkrimi i Buzukut nuk e provon „në derë”, por as nuk e përjashton.

Statusi ndryshon vetëm kur vjen provë e re, jo kur dikush „fiton” rrahjen.

Qëndrimet

AHipotezë GEG

Nga „në derë”: në derë → nëderë → ënderë → ënder → nder.

Nderi te malësorët lidhet me derën: si pritet miku, „dera e hapur”. Buzuku e shkruan me ë- përpara dhe me -ë në fund, si derë.

Gjon Buzuku, 1555: Meshari

BImberciadori (2025)

Nga një rrënjë e vjetër indoevropiane për „ballë, fytyrë” (*h₂ent-).

Nderi është „fytyra”: themi „me faqe të bardhë”, „i doli faqja e zezë”.

Giulio Imberciadori, 2025: On Albanian nder m. ‘honor’

CMeyer (1891)

Nga latinishtja honorem.

Shumë fjalë të jetës shoqërore hynë nga latinishtja. Meyer e shënon te faqja 298.

Gustav Meyer, 1891: Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache

Kundërshtime dhe përgjigje

Kundërshtim · për qëndrimin A · Shqyrtues

Buzuku vë ë- para çdo n + bashkëtingëllore: ënde „në”, ënfalle. Pra ë- te ënder mund të jetë thjesht mënyra si e shkruan n' e gegnishtes.

Përgjigje · për qëndrimin A · Hipotezë GEG

E pranojmë: shkrimi vetëm nuk e provon. Por kuptimi përputhet: „ma bani nder” është si të prit te dera. Duhet parë nëse ka shprehje të vjetra ku nderi dhe dera dalin bashkë.

Kundërshtim · për qëndrimin B · Hipotezë GEG

Pse atëherë gegnishtja s'ka asnjë fjalë tjetër nga kjo rrënjë për ballin?

Përgjigje · për qëndrimin B · Shqyrtues

Fjalët e vjetra shpesh mbeten vetëm në një kuptim të figurshëm. Por kjo duhet treguar me shembuj, jo vetëm me rrënjë.

Kundërshtim · për qëndrimin C · Shqyrtues

Si humbi h- dhe zanorja e parë, dhe nga erdhi d? Meyer nuk e shpjegon hap pas hapi.

Nga ju

Forumi po ndizet. Së shpejti mund të shkruani këtu.

Çka do ta zgjidhte?

  1. Të mblidhen të gjitha format e nderit te Buzuku (TITUS), me fjalinë përreth.
  2. Të krahasohen me Formulën e pagëzimit (1462), Budin, Bardhin dhe Bogdanin.
  3. Të regjistrohen në Mirditë shprehje të vjetra ku nderi dhe dera dalin bashkë.
Sillni një provë ose një kundërshtim