← Gjashtë lentet
Lentja 1b
1b · Fjalët e natyrës
Kur natyra flet vetë.
Pyetja
Cilat fjalë lindën nga tingujt e botës, dhe a shkojnë disa tinguj me disa kuptime nëpër gjuhë?
Çfarë shikon
- Onomatopeja: fjalët që marrin tingullin e gjësë (bubullimë, cicëron, leh)
- Simbolika e tingujve: p.sh. r e ashpër për shqyerjen, sh për shuarjen
- Fjalët e gjahtarit dhe të bariut për zhurmat e punës
Si provohet
Këto fjalë mbahen në grup më vete, sepse mund të ngjajnë edhe në gjuhë krejt të palidhura. Një lidhje vlen kur shfaqet në shumë familje gjuhësore, jo vetëm në një.
Shembulli: bërtet, shuj, rrjep
- Bërtet („thërret fort”) vjen, sipas Imberciadori (2026), nga rrënja *bʰrei̯t- „bëj zhurmë”; i afërt me latinisht fritinniō, cicërima e zogut.
- Shuj (shuaj) = shhh + uj: hipotezë e jona, tingulli i zjarrit që shuhet me ujë.
- Rrjep: rrrr e lëkurës që shqyhet; krahaso anglisht rip, gjermanisht reißen. Hipotezë.
Fjalët:shuj
Kufijtë
Kjo është fushë e vërtetë kërkimi (ikoniciteti), por edhe vendi ku rastësia mashtron më shumë. Asnjë fjalë e natyrës nuk numërohet si provë farefisnie.