← Gjashtë lentet
Lentja 4
Lentja gjenetike
Pyetja
Ku jetuan paraardhësit, dhe sa vazhdimësi ka në popullsi?
Çfarë shikon
- ADN-ja e lashtë nga varret e datuara
- Krahasimi me shqiptarët e sotëm
- Përzierjet me popuj që erdhën më vonë
Si provohet
Vetëm studime të botuara, me të dhëna të hapura. Çdo përfundim tregohet me kufijtë e vet.
Shembulli: studimi i 2026
- Davranoglou, Lauka et al. (Nature Human Behaviour, 2026) analizuan mbi 6.000 gjenome të lashta dhe 74 shqiptarë të sotëm.
- Gjetën vazhdimësi të prejardhjes së Ballkanit Perëndimor të epokës së bronzit dhe të hekurit, dhe një grup paraardhës të shumë shqiptarëve të sotëm rreth viteve 800–900.
- Gjetën edhe 10–20% përzierje me grupe mesjetare të Evropës Lindore. I tregojmë të dyja.
Kufijtë
Kufi i rreptë: gjenetika tregon se ku jetuan njerëzit, jo çfarë gjuhe folën. Gjenet dhe gjuha nuk udhëtojnë gjithmonë bashkë.
Burimet
- L.-R. Davranoglou, A. Lauka, A. Aristodemou, Z. Maróti, G. Bojaxhi, A. Muhaj, I. Mikerezi et al. (2026), Ancient DNA evidence for the history of the Albanians
- Iñigo Olalde, Pablo Carrión et al. (incl. D. Reich) (2023), A genetic history of the Balkans from Roman frontier to Slavic migrations
- M. Bellèdi et al. (2000), Maternal and paternal lineages in Albania and the genetic structure of Indo-European populations
- Merita Xhetani et al. (2026), Genetic structure and population affinities of Albanians: a regional STR-based analysis