← Shtresat e huazimeve

Shtresa 2 · Hulumtim i hapur

Shtresa greke

Shqipja dhe greqishtja janë fqinje prej mbi dy mijë vjetësh. Fjalët kanë kaluar në të dy drejtimet: nga greqishtja e lashtë dhe e re në shqip, dhe nga shqipja në greqisht, sidomos përmes arvanitëve dhe në Epir.

Për çdo fjalë, drejtimi testohet, nuk supozohet: kush e ka familjen e fjalës, kush e ka dëshminë më të vjetër, dhe a i ndjek fjala rregullat e tingujve të gjuhës që e ka dhënë. Çdo rresht ka faqen te Meyer (1891), që të kontrollohet. Pikëpamjet e Meyer-it janë të vitit 1891 dhe do të krahasohen me Çabejin.

Pyetjet e hapura

  1. Sa fjalë shkuan nga shqipja në greqisht, dhe sa erdhën? Numrat e sotëm vijnë kryesisht nga studiues që kërkonin huazime në shqip; drejtimi tjetër është studiuar më pak.
  2. Fjalët e lashta (drapër, kopsht): huazime të vjetra, apo motra nga e njëjta rrënjë indoevropiane?
  3. Cilat fjalë greke i thoni ende në Mirditë, dhe cilat nuk kanë hyrë fare në gegnisht?

→ shqipHynë në shqip (greqisht → shqip)

trëndafil (geg. trandafil)← τριαντάφυλλοtrëndafilMeyer, f. 436 ↗
Si e thoni?
stoli← στολήzbukurim, veshje e mirëMeyer, f. 393 ↗
Si e thoni?
lip← λύπηpikëllim, keqardhjeMeyer pyet nëse lidhet me lyp „lyp, kërkoj”. Ndoshta jo.Meyer, f. 246 ↗
Si e thoni?
molis← μολεύωndot, ngjis sëmundjeMeyer, f. 285 ↗
Si e thoni?
flamur← φλάμουρονflamurUdhë me tri hapa: latinisht flammula → greqisht e Bizantit → shqip.Meyer, f. 107 ↗
Si e thoni?

shqip →Dolën nga shqipja (shqip → greqisht)

lule→ λουλούδιluleFjala më e njohur shqipe në greqishten e sotme.Meyer, f. 250 ↗
Si e thoni?
gjon→ γκιώνηςkukuvajkë e vogëlMeyer, f. 141 ↗
Si e thoni?
zverk→ ζβέρκοςzverk, pjesa e pasme e qafësMeyer, f. 488 ↗
Si e thoni?
shkop→ σκόπι (Epir)shkopi i bariutMeyer, f. 408 ↗
Si e thoni?
tufë→ τούφα (Epir)tufë bari, degëshUdhë me tri hapa: latinisht tufa → shqip tufë → greqisht e Epirit.Meyer, f. 451 ↗
Si e thoni?
goricë→ γκορίτσαdardhë e egërRrënja është sllave; greqishtja e mori nëpërmjet shqipes.Meyer, f. 127 ↗
Si e thoni?

?Të hapura: drejtimi i pazgjidhur

drapën (geg.) / drapër↔ δρέπανονdrapërMeyer vetëm e krahason („vgl.”), nuk thotë kush i dha kujt. Huazim i lashtë apo kushërinj nga e njëjta rrënjë?Meyer, f. 73 ↗
Si e thoni?
kopsht↔ κῆποςkopshtMeyer: kop- „mund të jetë i afërt” me greqishten. Huazim, apo fjalë motra?Meyer, f. 198 ↗
Si e thoni?